Rzecz o naszych lasach

Jedyne takie drzewo iglaste

adm  , 10 kwiecień 2018, 14:14
Chodzi oczywiście o modrzew europejski, który jako jedyne drzewo iglaste w naszym kraju zrzuca igły na zimę. Jego łacińska nazwa to „Larix decidua L.”. Gatunek ten w sposób naturalny wywodzi się z terenów Alp i Karpatów.
Jedyne takie drzewo iglaste

Szyszki modrzewia

Jedyne takie drzewo iglaste

Tak wyglądają drzewa tego gatunku

Gdzie najlepiej rośnie?
Najwięcej drzewostanów modrzewiowych spotykamy w południowych regionach naszego kraju, głównie w Tatrach, w silnie nasłonecznionych miejscach. Modrzew za młodu rośnie bardzo szybko. Wykształca prosty, strzelisty pień. Najlepiej rozwija się na glebach luźnych, świeżych i żyznych. Żyje z reguły do 500 lat.
To drzewo lubi przestrzeń i nie przepada za zbyt bliskim sąsiedztwem innych gatunków. Jest odporne na przymrozki i upały. Na wolnej powierzchni osiąga dojrzałość w wieku 15-20 lat. W górach i w gromadzie następuje to później, bo w 30.-40. roku życia. Kwitnie od marca do kwietnia.

Jak go rozpoznać?
Warto wiedzieć, że w Polsce spotykamy dość rzadką polską odmianę o nazwie Larix decidua subsp. polonica. Jest on bardzo podobny do swojego europejskiego brata i różni się głównie rozmiarem i kształtem szyszek, które ma mniejsze i bardziej zaokrąglone. Ponadto cechują go szybszy wzrost, mniejsze wymagania siedliskowe, znoszenie bocznego ocienienia i odporność na raka.
W wyniku znacznej wycinki w wiekach ubiegłych i zastępowania modrzewia polskiego jego odpowiednikiem z Alp jest on obecnie rzadkim okazem w naszych lasach.

Drewno modrzewiowe
Drewno ma charakterystyczną żółto-czerwonawą barwę. Cechuje je znaczna twardość i wytrzymałość. Posiada dużą zawartość żywicy i z tego względu jest odporne na wilgoć, insekty i grzyby. Drewno modrzewia jest cenne poprzez swoją trwałość, a pod względem własności fizykomechanicznych przewyższa wszystkie gatunki naszych drzew iglastych. Wytrzymuje nawet 1800 lat.
Modrzew wykształca prosty, strzelisty pień, przez co ceniony jest w obróbce przemysłowej. Stanowi surowiec, który doskonale nadaje się do konstruowania budowli. Niegdyś był wykorzystywany do wznoszenia kościołów i dworów. W czasach Mieszka I drewna tego używano jako budulca obronnego.
Współcześnie modrzewina jest wykorzystywana do wystroju wnętrz, a także produkcji drzwi, okien, schodów i podłóg.

Legendy i mity
W odległej przeszłości sądzono, że modrzew jest miejscem zamieszkania dusz osób, które zmarły w nienaturalny sposób. Wierzono nawet, że zostały one potępione przez Boga i zaklęte w pniach drzew, strasząc ludzi swymi jękami podczas jesiennych wietrznych dni.
Z drugiej strony w ludowych podaniach modrzew jest synonimem młodości, trwałości i urody. Jego gałązki zatykano w drzwiach domostw nowożeńców, jak również wplatano w wieńce dożynkowe. Znany był także zwyczaj maczania gałązek w święconej wodzie, by skropić bydło wychodzące pierwszy raz w roku na pastwisko.
Oprac. (jur)

Modrzewiowe ciekawostki

– Z żywicy modrzewiowej wytwarza się terpentynę, zwaną inaczej balsamem modrzewiowym, z którego produkuje się terpentynę wenecką dodawaną do farb wykorzystywanych w malarstwie.

– Modrzewie mogą żyć nawet do 800 lat, osiągając przy tym wysokość 40-50 m i pierśnicę 1-1,5 m.

– Drewno modrzewiowe stanowi podstawę budynków włoskiej Wenecji. Zatopione głęboko w wodzie tworzy bardzo trwały fundament. Wysoka zawartość żywic powoduje, że jest ono odporne na gnicie.

– Najgrubszy modrzew w Polsce rośnie w leśnictwie Zbychowo (Nadleśnictwo Gdańsk). Mierzy 26 m wysokości, osiąga 490 cm w obwodzie i liczy ok. 200 lat

Artykuł wyświetlono 754 razy