Lasy kontra susza

adm  , 07 sierpień 2018, 09:53
Lasom przypisuje się duże zdolności magazynowania wody. Badania pokazują, że na terenach o dużej lesistości miesięczne przepływy w ciekach wodnych są bardziej wyrównane niż te poza obszarami leśnymi. Jednak w ostatnich latach coraz częściej mamy do czynienia z długimi okresami suszy.
Lasy kontra susza

Prawie 8 tys. ha lasów chroni podziemne zbiorniki koło Krotoszyna i Zdun zaopatrujące nas w wodę

Naturalny magazyn
Las odgrywa bardzo ważną rolę w obiegu wody w przyrodzie. Opady na terenach leśnych są o 10 proc. większe od tych na obszarze otwartym. Korzenie drzew zapobiegają erozji gleby i zamulaniu cieków wodnych. Woda jest zatrzymywana w wierzchnich warstwach gleby, więc nie spływa szybko do rzek. Dzięki temu ograniczone są gwałtowne wezbrania, a w okresach suchych w ciekach dłużej płynie woda.
Drzewa w procesie transpiracji wyparowują duże ilości wody do atmosfery dzięki czemu pozostaje ona na rynku lokalnym. Gdyby nie było roślinności, spłynęłaby ona szybko po powierzchni ziemi do rzek, a z nimi w inne okolice, często powodując tam powodzie. Ocenia się, że zdolność magazynowania wody w ekosystemach zarządzanych przez Lasy Państwowe to 11,5 mld m sześc., a koszt tej bioretencji jest praktycznie równy 0 zł. Prawie 8 tys. ha krotoszyńskich lasów to lasy wodochronne, głównie chroniące zbiorniki podziemne w okolicach Krotoszyna i Zdun.

Zmienność opadów
Warunki wodne decydują też o stabilnym rozwoju drzewostanów, który jest możliwy jedynie przy stosunkowo niewielkich zmianach poziomu wody. Dużym zagrożeniem dla lasu są zmiany przekraczające tolerancję drzew na brak lub nadmiar wilgoci.
W ostatnich latach obserwujemy dużą zmienność opadów atmosferycznych, które są głównym źródłem wody dla lasów. Okresy suszy przeplatają się z deszczowymi. Jednak niedobory występują znacznie częściej. Poziom wody gruntowej obniża się. Stare drzewa przyzwyczajone do w miarę stabilnych warunków zaczynają chorować. Z czasem ich osłabienie staje się coraz bardziej widoczne i przeradza się w zamieranie.

Walka z brakiem wody
Brak wody doskwiera też zwierzętom, zwłaszcza tym związanym z mokradłami. Zanikają miejsca rozrodu płazów i ptactwa wodno-błotnego, zmniejsza się różnorodność biologiczna, a wraz z nią zdolność lasów do obrony przed organizmami szkodliwymi.
Leśnicy dostrzegają ten problem i od kilkunastu lat starają się przeciwdziałać niekorzystnym procesom. Pierwsze środki na poprawę warunków wodnych Lasy Państwowe pozyskały już w latach 90. ubiegłego wieku z funduszu PHARE i od tego czasu stale podejmowane są różnorodne działania ograniczające ubytek wilgoci.

Najczęściej stosuje się:
• spowolnienie spływu powierzchniowego, aby wydłużyć czas wsiąkania wody w glebę,
• zwiększenie retencji wód powierzchniowych,
• ochronę i renaturyzację mokradeł,
• zwiększanie zdolności retencyjnych drzewostanów poprzez ich przebudowę i dobór odpowiedniego składu gatunkowego.

Dwa projekty unijne
Obecnie Lasy Państwowe realizują dwa duże projekty unijne: Zwiększanie możliwości retencyjnych oraz przeciwdziałanie powodzi w ekosystemach leśnych na terenach nizinnych oraz Przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich związanej ze spływem wód opadowych…
W pierwszym z tych programów uczestniczy również Nadleśnictwo Krotoszyn. Zrealizowane do tej pory inwestycje zachęcają nas do dalszej poprawy warunków wodnych. Wszędzie tam, gdzie zatrzymaliśmy wodę, rozwija się bujne życie. Nasze zbiorniki zasiedlane są przez nowe gatunki zwierząt i roślin.
Przemysław Świerblewski

Artykuł wyświetlono 1512 razy